De hersenen van laboratoriummuizen die hun leven lang melatonine bijgevoerd krijgen, zijn er aan het eind van hun leven een stuk beter aan toe dan de muizen die het zonder deze hormoonsuppletie moeten stellen. Volgens de wetenschappers die dit ontdekten, is hun onderzoek van belang voor mensen.

Melatonine is een hormoon dat wordt aangemaakt door de pijnappelklier in het brein - tenminste als het donker is. Als je het per pil inneemt, kan het de kwaliteit van de slaap verbeteren. En er zijn al langer aanwijzingen dat het hormoon de hersenen tegen veroudering beschermt dankzij een krachtige antioxidante werking. Voor die laatste eigenschap is nu weer een brokje bewijs geleverd. Spaanse onderzoekers gaven melatonine aan muizen die genetisch zo zijn aangepast dat ze versneld verouderen (studie). Het ging overigens om een hoge dagdosering van 10 mg per kg lichaamsgewicht. Voor een volwassen man van 80 kilo zou dat neerkomen op 800 mg per dag, terwijl er meestal  tussen de 0,1 tot 5 mg wordt aanbevolen... En de suppletie begon direct na de geboorte, dat zul je ook niet vaak bij mensen mee maken.

Melatonine beschermt de mitochondria

Na vijf en na tien maanden keken de wetenschappers naar de conditie van de mitochondria in de muizenhersenen. Mitochondria zijn de ‘energiecentrales' van de cellen; omdat er energieproductie plaatsvindt, worden er ook relatief veel radicalen gevormd. Daardoor verouderen mitochondria sneller dan de cellen waar ze onderdeel van uitmaken. En als de mitochondria roestig worden, functioneert de hele cel minder goed. Een betere bescherming van de mitochondria is dan ook een essentieel onderdeel van elke anti-aging-strategie. Vooral weesfels die 24 uur per dag veel energie verslinden, zoals het hart en de hersenen, hebben baat bij optimaal functionerende mitochondria. Stoffen die de energiecentrales beschermen, zijn onder meer alfaliponzuur, carnitine en coenzym Q10. En ook melatonine blijkt nu, als het om de mitochondria in de hersencellen gaat.

Mitochondria produceren lichaamseigen antioxidanten om zich tegen vrije radicalen te weren. De productie van die zogenaamde ‘endogene antioxidanten' loopt achteruit naarmate de hersenen ouder worden. Maar niet bij de muizen die een leven lang extra melatonine hadden gekregen. Bij sommige was die productie zelfs iets toegenomen. Bij die muizen werden ook minder geoxideerde vetten in de celmembranen van de mitochondria aangetroffen. Een aantal enzymen dat bij de energieproductie betrokken is, gaat ook achteruit door het verouderingsproces, maar dat gebeurde niet bij de ‘melatoninemuizen'. Om een lang verhaal kort te houden: de mitochondria van de muizen die een leven lang dagelijks een forse dosis melatonine hadden gekregen, waren ‘jong' gebleven.

Zou er een soortgelijk effect optreden in jouw hersenen als je elke avond voor het slapen 2 tot 5 mg melatonine inneemt?

Dit zeggen de wetenschappers ter afsluiting van hun artikel: ‘Melatonine liet duidelijke gunstige effecten zien tegen hersenmitochondriale disfunctie door de leeftijd. Deze effecten, en het feit dat melatonine zelfs bij hoge doseringen vrijwel ongiftig is, ondersteunt het klinische gebruik ervan om achteruitgang door veroudering te voorkomen.'

In De houdbare man adviseert de arts Robbert Trossèl van het Preventief Medisch Centrum iedereen boven de 35 jaar 2 tot 5 mg melatonine een uur voor het slapen in te nemen. In Nederland wordt een dosering van hoger dan 0,1 mg  gezien als een medicijn.  Hier kun je  online een recept aanvragen en melatonine bij een online apotheek bestellen. Je krijgt de melatonine binnen een paar dagen thuisbezorgd.

Zie ook Melatonine tegen jetlag en om beter te slapen

In het boek De  houdbare man, praktische gids voor een eeuwige jeugd, vind je veel adviezen over voeding en supplementen die je brein jong houden.