Onlangs verschenen er berichten in de media dat het slikken van vitaminen C en E en het mineraal selenium geen zier helpt als preventie tegen (prostaat)kanker. Toch is er geen reden om deze supplementen naar de biobak te verwijzen...

Aanleiding van de berichten zijn twee grote studies in de Verenigde Staten waaruit blijkt dat vitamine E (400 IE), selenium (200 mcg) en vitamine C (500 mg), al of niet in combinatie met elkaar, geen preventief effect hebben tegen het ontstaan van kanker bij mannen, in het bijzonder van prostaatkanker. Veel journalisten en wetenschappers roepen daarom dat supplementen slikken geldverspilling is. Moet je nu dus als houdbare man al die potten met een woedende zwaai in de vuilnisbak schuiven? Natuurlijk niet. Zoals gewoonlijk wordt er zeer onzorgvuldig over de studies geschreven en gesproken - De Volkskrant (online, 10 december) meldde zelfs dat vitaminen niet helpen tegen hart- en vaatziekten, terwijl de betreffende studies alleen reppen over het effect tegen kanker... Over het algemeen blazen de media negatieve studies over supplementen op, terwijl ze de positieve studies negeren.

Hier zijn de belangrijkste redenen om je slikgedrag niet door de waan van de dag te laten beïnvloeden:
1- Je mag nooit conclusies trekken uit 1 of 2 studies - hoe groot die ook zijn. Bij de beslissing om supplementen in te nemen, moet je kijken naar het geheel van kennis over en ervaring met de betreffende stoffen. Er zijn veel studies die weldegelijk een antikankereffect van C, E en selenium laten zien.

2- In de betreffende studies werden enkelvoudige stoffen getest, terwijl in de praktijk vitamines en mineralen in combinaties worden geslikt. Voedingsstoffen werken namelijk met elkaar samen. Verstandig supplementengebruik houdt daarom ook in dat je altijd een breed geformuleerde multi slikt en zo goed mogelijk eet.

3- De in de studies gebruikte doseringen en vormen van C, E en selenium zijn omstreden. Zo werd de synthetische vorm van E gebruikt, terwijl de kenners juist de natuurlijke vorm va E adviseren. Bovendien slikten de proefpersonen deze vitamine om de dag, in plaats van elke dag. Bij selenium werd gekozen voor seleniummethonine, terwijl steeds meer experts denken dat SE-methylselenocysteine veiliger en effectiever is.

4- Wie  zoals in de studies alleen d-alpha-tocoferol gebruikt, loopt het risico een tekort aan gamma-tocoferol te creeren, terwijl juist deze vorm van vitamine E belangrijke bescherming tegen prostaatkanker biedt.

5- Van vitamine C werd een dosering van 500 mg gebruikt, terwijl de gunstige effecten van C in eerdere studies pas zijn waargenomen bij een dosering van 700 mg en (veel) hoger.

6- De studies duurden weliswaar ongeveer 5 tot 8 jaar, maar dat is volgens veel experts toch nog te kort. Voedingssupplementen bieden waarschijnlijk de beste bescherming over een periode van tientallen jaren. De proefpersonen waren relatief oud (50-plus), dus de kans is groot dat zij al prille, niet op te sporen ziekteprocessen onderde leden hadden. Een ziekte zoals prostaatkanker ontwikkelt zich sluipend over een periode van decennia, mogelijk als gevolg van een subtiel tekort aan een vitamine of andere voedingsstof. Wil je dit voorkomen, dan dien je zo jong mogelijk met supplementen te beginnen en het je leven lang vol te houden.

De lessen die De houdbare man uit de studies trekt, zijn:
Slik dagelijks minstens 200 I.E. vitamine E in de natuurlijke vorm (d-alfa-tocoferol) in combinatie met gamma-tocoferol en de 6 andere natuurlijke vormen van vitamine E.
Slik dagelijks 200 mcg selenium, bij voorkeur in de vorm van SE-methylselenocysteine.
Slik dagelijks minstens 1000 mg vitamine C, verdeeld in 3 doseringen over de dag.
Slik daarnaast een breed geformuleerde en sterk gedoseerde multi.
Eet volgens de richtlijnen van De houdbare man: supplementen zijn slechts een aanvulling op goede voeding. Voedingsmiddelen als soja, tomaten en vis bieden waarschijnlijk bescherming tegen prostaatkanker.

Dit zijn de betreffende studies:

Journal of the American Medical Association
2009, Volume 301, Number 1, doi:10.1001/jama.2008.864
"Effect of Selenium and Vitamin E on Risk of Prostate Cancer and Other Cancers
The Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT)"
Authors: S.M. Lippman, E.A. Klein, P.J. Goodman, M.S. Lucia, et al.

Journal of the American Medical Association
2009, Volume 301, Number 1, doi:10.1001/jama.2008.862
"Vitamins E and C in the Prevention of Prostate and Total Cancer in Men - The Physicians' Health Study II Randomized Controlled Trial"
Authors: J.M. Gaziano, R.J. Glynn, W.G. Christen, T. Kurth, et al.

Hier vind je enkele reacties op de studies uit de hoek van de supplementenbranche:

http://lpi.oregonstate.edu/news/response2.html

http://www.natuur-gezondheidsproducten.nl/start.asp

http://www.orthoeurope.com/actueel/42/voedingssupplementen-in-de-volkskrant

http://www.lef.org/featured-articles/Response-to-Selenium-Vitamin-E-Cancer-Prevention-Trial-study.htm