Bescherm je prostaat

De prostaat is een van de zwakste schakels in de mannengezondheid. Het is een orgaantje dat onder de blaas ligt en het vocht produceert waar je zaadcellen in zwemmen. Hoewel de prostaat klein is, ongeveer als een walnoot, kan hij voor grote problemen zorgen die bepaald niet bevorderlijk zijn voor een goed seksleven. Onder invloed van hormonen blijft de prostaat vanaf de puberteit groeien. Aangezien hij de urinebuis omsluit, kan een naar binnen groeiende prostaat die dichtdrukken. Vaarwel krachtige straal waarmee je ooit vanaf een veilig afstandje in een vies urinoir mikte. Ongeveer een derde van alle vijftigplussers krijgt in meer of mindere mate last van plasklachten. Denk in uiterste instantie aan problemen waardoor je weer in de luiers moet. Sexy is anders... Prostaatontsteking is vooral pijnlijk en kan ook tot plasklachten leiden. Veel ernstiger is de kwetsbaarheid van de prostaat voor kanker. De kans dat je voor je 75-ste prostaatkanker krijgt is een op dertien. Daarmee is het de meest voorkomende vorm van kanker onder mannen. Gelukkig groeien de meeste tumoren zo langzaam dat ze nooit een dodelijk stadium halen: tegen die tijd ben je al overleden aan een andere ouderdomskwaal. Zo'n traag groeiende tumor kun je dus beter met rust laten. Het alternatief, bestralen of geheel of gedeelte weghalen, leidt namelijk respectievelijk in 64 en 88 procent van de gevallen tot erectieproblemen volgens onderzoek van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Maar soms wordt de kanker opeens zo agressief dat je zonder tegenmaatregelen binnen een paar jaar dood bent. Het dilemma tussen wel of niet opereren of bestralen kan gruwelijk zijn. Om die ellende te voorkomen is preventie cruciaal.

In de eerste plaats is een regelmatige check-up belangrijk. Anti-aging artsen adviseren doorgaans vanaf veertigjarige leeftijd elke twee jaar en vanaf de vijftig elk jaar de prostaat te laten checken. Zo'n check-up stelt weinig voor. De arts prikt een druppel bloed die wordt geanalyseerd op het prostaat specifiek antigen (PSA). Zodra die boven een bepaalde waarde uitkomt, is er reden tot nader onderzoek. Daarnaast moet je bij twijfel even bukken voor een ‘rectaal touché' , wat artsenjargon is voor een vinger in je anus. Aldus voelt de arts hoe groot de prostaatklier is en controleert hij over er sprake is van verhardingen (foute boel). Prettig is anders, maar het doet geen pijn. En het kan je leven redden. Nederlands beroemdste prostaatslachtoffer, René Froger, kwam er op zijn 43-ste per toeval achter dat hij een agressieve vorm van prostaatkanker had tijdens een sportkeuring in voorbereiding op de marathon van New York. Zonder die tijdige ontdekking was hij waarschijnlijk binnen een paar jaar dood geweest.

Gezond eten en supplementen slikken zijn de aangewezen strategieën om het risico op  prostaatkanker te verkleinen. Uit diverse studies blijkt bijvoorbeeld dat mannen die veel tomaten en van tomaten afgeleide producten eten, beduidend minder kans op prostaatkanker hebben. Vermoedelijk is dit vooral aan de stof lycopeen te danken. Opmerkelijk is dat je lichaam deze stof het beste opneemt uit tomaten die verhit zijn geweest. Daarom geven ketchup, tomatensap en tomatensoep een betere prostaatbescherming dan rauwe tomaten. Lycopeen wordt nóg beter opgenomen als je het combineert met wat vet.  Plakken tomaat op z’n Zuid-Europees in olijfolie bakken is dus niet alleen een weldaad voor de smaakpapillen, maar ook voor je prostaat.
Regelmatig vis eten is ook een goede manier om je prostaat voor rampspoed te behoeden. Uit een Amerikaans onderzoek bleek dat onder mannen die de meeste visvetzuren in hun bloed hadden, het minst vaak prostaatkanker voorkwam. Ben je geen grote viseter?  Of vind je, net als De houdbare man, dat vis maar al te vaak even giftig is als klein chemisch afval en dat je het daarom met mate moet eten? Dan kun je het gehalte aan visvetzuren in je bloed prima tot gezond niveau opkrikken door capsules met gezuiverde visolie te slikken. Verder biedt het eten van veel groente en fruit en weinig (rood) vlees en bewerkte vleesproducten volgens een reeks studies een algemene bescherming tegen kanker en dus ook tegen kanker in de prostaat.

Maar voor de optimale prostaatbescherming staan je ook voedingssupplementen ter beschikking. Er zijn inmiddels zoveel aanwijzingen dat extra vitamine D3 in het algemeen tegen kanker beschermt, dat deze vitamine ook in je prostaatbeschermingsprogramma thuishoort. De houdbare man adviseert collega houdbare mannen dagelijks 1000 tot 2000 I.E. vitamine D3.

Daarnaast is een goede multi met antioxidanten onmisbaar. In een Franse studie kregen ruim vijfduizend mannen gedurende acht jaar dagelijks een neppil of een supplement met de antioxidanten vitamine C, E, beta-caroteen, selenium en zink. Het supplement bleek de kans op prostaatkanker bij gezonde mannen met veertig procent verlagen…

De superster onder de prostaatbeschermers is sinds jaar en dag het mineraal selenium. Volgens onderzoek onder 58.000 Nederlandse mannen hadden degenen met een hoog seleniumgehalte een dertig procent lagere kans op prostaatkanker dan degenen met een laag gehalte. Zou extra selenium slikken het risico van prostaatkanker dus verkleinen? Waarschijnlijk wel. Bij een onderzoek van 1983 tot 1993 onder ruim 1300 mannen, kwam onder degenen die dagelijks 200 microgram selenium slikten, 69 procent minder prostaatkanker voor. Het beschermende effect van selenium blijkt extra sterk te zijn als je het samen met vitamine E inneemt. Vandaar dat je in de schappen van vitaminewinkels veel ‘prostaatformules’ tegenkomt die selenium met E combineren.
Maar pas op met vitamine E. Wat weinigen weten, is dat ‘vitamine E’ een verzamelnaam is voor acht verschillende stofjes: 4 tocoferolen en 4 tocotrienolen. In de meeste vitaminepillen zit er slechts één, in de vorm van d-alfa-tocoferol. Door langdurig slechts deze ene vorm van vitamin E te slikken, kun je een tekort creëren aan een andere vorm van E, namelijk d-gamma-tocoferol. En laat een tekort aan d-gamma-tocoferol nou in verband staan met een verhoogde kans op prostaatkanker… Door hier geen rekening mee te houden, liep een belangrijke studie naar prostaatkanker waarschijnlijk mis. Voor de Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT) slikten  3500 mannen gedurende 5,5 jaar selenium en E – zonder enig effect. Toen dit resultaat bekend werd gemaakt, hebben heel wat mannen boos en teleurgesteld hun pillen met selenium-plus-vitamine E in de prullenmand gegooid. Dat was voorbarig. De proefpersonen van SELECT hadden namelijk  ruim vijf jaar lang selenium plus vitamine E in de vorm van d-alfa-tocoferol geslikt … Het beschermende effect van selenium werd zo wellicht teniet gedaan door het gecreëerde tekort aan d-gamma-tocoferol. Als je supplementen slikt, doe het dan goed, is de les die je uit deze studie kunt trekken. Slik dus wel selenium met vitamine E, maar zorg dat je een supplement te pakken krijgt dat alle tocoferolen en tocotrienolen bevat.

In het boek De houdbare man, praktische gids voor een eeuwige jeugd, vind je meer feiten en tips over anti-aging voor mannen. Bestel nu via Bol.com.

Bronnen
P. A. van den Brandt et al. ' Toenail Selenium Levels and the Subsequent Risk of Prostate Cancer '  A Prospective Cohort Study Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention Vol. 12, 866-871, September 2003

G.F. Combs et al. 'Reduction of cancer risk with an oral supplement of selenium'. Biomed Environ Sci. 1997;10(2-3):227-234.

Helzlsouer KJ, et al. 'Association Between alpha--Tocopherol, gamma-Tocopherol, Selenium, and Subsequent Prostate Cancer'. J Natl Cancer Inst 2000 Dec 20;92(24):2018-2023.

Lippman SM, Klein EA, Goodman PJ, et al. 'Effect of Selenium and Vitamin E on Risk of Prostate Cancer and Other Cancers'. JAMA, 2009; 301(1): 39-51

Meyer F, Galan P, Douville P, et al. 'Antioxidant vitamin and mineral supplementation and prostate cancer prevention in the SU.VI.MAX trial'. Int J Cancer. 2005 Aug 20;116(2):182-6.